• ISO koodu: ak
Ɛyɛ Kwa nkorabata no fã wɔ Niger-Congo kasa abusua mu

Akan yɛ Tano Mfinimfini kasa a ɛyɛ Akanfoɔ a wɔwɔ Ghana no kurom kasa titire, na wɔka no wɔ saa ɔman no anafoɔ fã kɛseɛ mu, bɛyɛ nnipa 58% ne Côte d’Ivoire nnipa 30%. Wɔayɛ kasadɔm mmiɛnsa no nhoma mu gyinapɛn a emu biara wɔ nkyerɛwdeɛ nhyehyɛeɛ soronko: Asante, Akuapem (a wɔbom frɛ no Twi), ne Fante; ɛwom sɛ wɔte wɔn ho wɔn ho ase deɛ, nanso wɔn a wɔka gyinapɛn foforɔ no ntumi nte ase wɔ nkyerɛwdeɛ mu. Wɔ afe 1978 mu no, Akan Orthography Committee (AOC) yɛɛ akwankyerɛ a ɛyɛ pɛ ma Akan kasa nyinaa, na wɔn a wɔka Tano Mfinimfini kasa afoforɔ te sɛ Anyi, Sehwi, Ahanta, ne Guang kasa de di dwuma sɛ adesua mu kasa wɔ mfitiaseɛ sukuu ahorow mu. Akan Nwoma Twerɛ Boayikuw no aboaboa nkyerɛwdeɛ nhyehyɛeɛ a ɛyɛ pɛ a emu nsɛmfua yɛ 20000 ano. Adinkra nsɛnkyerɛnneɛ, a ɛyɛ adwene nsɛnkyerɛnneɛ dedaw, nso yɛ adeɛ a ɛda nsow. Kasa no kɔɔ Caribbean ne Amerika Anafoɔ mantam mu, titire wɔ Suriname a Ndyukafoɔ ka no ne Jamaica a Jamaica Maroonfoɔ a wɔfrɛ wɔn Koromanti ka no, kaa nnipa a wɔyɛɛ wɔn nkoa fi saa mantam no mu ho. Nkoa a wɔdwaneeɛ asefoɔ a wɔwɔ Suriname mfinimfini ne Maroonfoɔ a wɔwɔ Jamaica da so ara de saa kasa yi bi di dwuma, a Akan din ka ho: wɔde dapɛn da a wɔwoo abofra no so frɛ no din, te sɛ Akwasi / Kwasi (abarimaa) anaa Akosua (abaayewa) a wɔwoo no Kwasiada. Wɔ Jamaica ne Suriname no, Anansi ananse anansesɛm ahorow no yɛ nea wonim.

Nsɛm fa Akana

Kasa ho akontaabu

Nnipa a wɔka Akana dodoɔ yɛ ahe?

Akana kasafoɔ dodoɔ yɛ Bɛyɛ (25) ɔpepem nnipa emu Bɛyɛ (19) ɔpepem wɔ Ghana sɛ wɔn kurom kasa

Akana nkyekyɛmu

Nkyekyɛmu: Côte d’Ivoire apueeɛ - Ghana
Kasa sohwɛfoɔ: Nni hɔ


Kasa ho akontaabu

  • Bɛyɛ (25) ɔpepem kasafoɔ
  • Kurom kasa ma nnipa Bɛyɛ (19) ɔpepem wɔ Ghana
  • Aban kasa wɔ aman 0 mu