Aymara arunak taman chikankir Aymara aruwa.
Aymara (Aymar aru) ukax Andes qullunakan Aymara markachirinakax parlki uka Aymara aruwa. Uka arux millón jila parlirinakani mä qawqha Amerika nayra markachirinakan arunakat maynïriwa. Aymara arux español arump chikax Wuliwyan ukhamarak Piruw markan yaqha chiqanakapan oficial arunakapat maynïriwa. Chile anqa tuqina yaqha ayllunakax juk'ampis uka arut parlapxi, ukanx mä uñt'at minoría aruawa. Yaqhip lingüistanakax Aymara arux juk'amp jilïr jak'ankir aru, Quechua arumpix mayacht'atakiwa sasaw sapxi. Ukampis uka arsuñax janiw taqin uñt'atäkiti. Kikipa uñtasitanakax chiqapuni utjkchisa, niy kikipa fonética ukhama, jichhürunakan jilpacha lingüistanakax uka uñtasitanakax jaya pacha chik jakasitapat uñstayat uñacht'äwinakawa sasaw amuyapxi, janiw mä pachpa proto arut jutir naturales linaje mayjt'äwinakäkiti. Aymara arux aglutinante ukhamarak mä juk'a tuqit polisintética aruwa. Ukanx sujeto–objeto–verbo arunak wakichäwipaw utji.